Kiesregister 1853

Kiesregister 1853

Kiesrecht

De basis voor het huidige Nederlandse kiessysteem is vastgelegd in de eerste Grondwet van 1848, de tijd van Thorbecke. Hiervoor waren verkiezingen standgebonden en hadden ze het karakter van een referendum. De hoogste klasse van adel en gegoede burgerij hadden een ondoorzichtig stelsel gevormd van ‘de meeste stemmen’, terwijl ze de kleinste bevolkingsgroep waren. Ze bepaalden hiermee niet alleen de economie, maar ook de politiek.
De basis uit 1848 voor het huidige stelsel regelt dat zowel Tweede kamer, Provinciale Staten en de gemeenteraden rechtstreeks worden gekozen. In die tijd gold nog het censusrecht: mannelijke burgers mochten alleen maar aan de verkiezingen deelnemen als een bepaald bedrag aan belastingen werd betaald. En belastingbetaling duidde op een zeker vermogen. Vermogen was dus nodig om mee te mogen stemmen.
In 1887 kwam een grondwetwijziging tot stand waarbij het zogeheten attributieve kiesrecht werd ingevoerd. Het kiesrecht werd voortaan verleend op basis van kentekenen van geschiktheid, maatschappelijke welstand en leeftijd. Die mannen mochten stemmen die kentekenen van maatschappelijk welstand hadden (bijvoorbeeld dat ze belasting betaalden) of bij geschiktheid (zoals kunnen lezen en schrijven).
Bron: http://www.centrum.amsterdam.nl